Tadeusz Klimowicz, „Pożar serca. 16 smutnych esejów o miłości, o pisarzach rosyjskich i ich muzach”

Wiecie, że Aleksandr Puszkin w noc poślubną wyszeptał swojej żonie Natalii słowa, że jest jego sto trzynastą kobietą? Wiecie, że Fiodor Dostojewski wszystkie swoje listy, nawet te skierowane do najbliższych, podpisywał albo nazwiskiem, albo imieniem i nazwiskiem, nigdy samym imieniem? Wiecie, że Lew Tołstoj pisał „Dziennik tylko dla siebie” i chował go pod koszulą lub w […]

Fiodor Michajłowicz Dostojewski

„Ta tajemnicza, budząca lęk choroba stała się oczywiście ważnym elementem mitologii pisarza. Dziś trudno sobie wyobrazić poważną pracę naukową o życiu i twórczości autora Biesów bez próby rozważań o epilepsji. Przypadek pacjenta Dostojewskiego trafił też wreszcie do rąk współczesnych lekarzy, którzy swoją diagnozę oparli na relacjach samego zainteresowanego i świadectwach jego najbliższych (zwłaszcza żony i […]

Eustachy Rylski, „Po śniadaniu”

Zbiór liczy siedem esejów. Co je łączy? Odpowiedzi nie trzeba szukać daleko, leży ona w zasięgu ręki, w pierwszym akapicie przedmowy. Otóż utwory spaja osoba nie byle jakiego czytelnika, za takiego bowiem autor się uważa. Możemy się więc domyślać, że tematem będzie literatura pojęta intymnie, przeżywana intensywnie, słowem — ważna. Nieustannie lub na jakimś etapie […]

Anne Fadiman, „Ex libris. Wyznania czytelnika”

O tym, że eseje Anny Fadiman cechuje znaczna siła oddziaływania, mogę poświadczyć osobiście. Otóż po przeczytaniu jednego z nich, „Wiecznego atramentu”, odezwała się we mnie nieodparta pokusa, by zerwać się, pójść do sklepu i kupić pióro, co też niezwłocznie uczyniłam. Wprawdzie nie jest tak stylowe jak opisywany niebieski parker ani nie wiąże się z nim […]