Al Pacino

„Taki jest Nowy Jork i to się nigdy nie zmieni. Wiesz, czym jest dla mnie to miasto? Lekiem przeciwbólowym”. „Gdybyś mógł wybrać sobie biografa, który z pisarzy by Cię zadowolił? Dostojewski. Chociaż nie jest zbyt dowcipny. Widzisz siebie jako postać z powieści Dostojewskiego? Już nie. Kilka lat temu owszem. Teraz jestem bardziej z Czechowa. Wychowałem się […]

Fiodor Dostojewski, „Biesy”

Jeślibym miała opisać wrażenie, jakie proza Fiodora Dostojewskiego we mnie budzi, przy pomocy jakiegoś obrazu, byłby to obraz ludzi, którzy biegną dokądś w gorączkowym pośpiechu, zatrzymują się w pół kroku, zawracają i biegną w przeciwnym kierunku. Rozmawiają chaotycznie, poszarpanymi zdaniami. Zewnętrzna teatralność jest wyrazem ich wewnętrznej prawdy, powierzchowna śmieszność pokrywa głęboki tragizm. Od szaleńczej trzeźwości […]

Tekturowe cudeńka

„Wzdychał był podówczas do piątej w kolejności córki pana generała, ciesząc się bodaj wzajemnością. Amalię o właściwym czasie wydano jednak za starego fabrykanta Niemca, starego kolegę starego generała. Andriej Antonowicz za długo nie płakał, lecz wykleił teatr z tektury. Podnosiła się kurtyna, wychodzili, gestykulowali aktorzy; w lożach siedziała publiczność, nakręcana orkiestra wodziła smyczkami po skrzypcach, kapelmistrz […]

Fiodor Dostojewski, „Bracia Karamazow”

„Bracia Karamazow” to ostatnia powieść Fiodora Dostojewskiego. Sam pisarz wiedzieć o tym nie mógł, nie powiedział sobie przecież: „teraz napiszę swoje ostatnie dzieło”, ale w oczach późniejszych czytelników utwór mógł uchodzić za pewne podsumowanie przemyśleń i doświadczeń twórcy. Dmitrij, Iwan i Aleksiej bardzo się różnią. Łączą ich jedynie, przekazane przez dość nikczemnego ojca Fiodora Pawłowicza Karamazowa, […]

Tadeusz Klimowicz, „Pożar serca. 16 smutnych esejów o miłości, o pisarzach rosyjskich i ich muzach”

Wiecie, że Aleksandr Puszkin w noc poślubną wyszeptał swojej żonie Natalii słowa, że jest jego sto trzynastą kobietą? Wiecie, że Fiodor Dostojewski wszystkie swoje listy, nawet te skierowane do najbliższych, podpisywał albo nazwiskiem, albo imieniem i nazwiskiem, nigdy samym imieniem? Wiecie, że Lew Tołstoj pisał „Dziennik tylko dla siebie” i chował go pod koszulą lub w […]

Fiodor Michajłowicz Dostojewski

„Ta tajemnicza, budząca lęk choroba stała się oczywiście ważnym elementem mitologii pisarza. Dziś trudno sobie wyobrazić poważną pracę naukową o życiu i twórczości autora Biesów bez próby rozważań o epilepsji. Przypadek pacjenta Dostojewskiego trafił też wreszcie do rąk współczesnych lekarzy, którzy swoją diagnozę oparli na relacjach samego zainteresowanego i świadectwach jego najbliższych (zwłaszcza żony i […]

Borys Akunin, „F.M.”

Na okładce książki wycięty Dostojewski z obrazu Pierowa — skupiony, zamyślony, poważny, z dłońmi splecionymi na kolanach i wzrokiem wbitym w pustkę. W powieści też się pojawia, ale w innym świetle. Jest zadłużony, przegrywa w ruletkę wyżebrane od znajomych pieniądze, godzi się na kompromisy. Jednym z nich jest „Teoryjka. Opowieść petersburska” napisana dla wydawcy, który życzył sobie solidnego […]